Recenzje

Stephen King „Dolores Claiborne” – audiobook

Napisał Blurppp

Miałem w życiu okazję słuchać audiobooków dobrych, świetnych a nawet znakomitych. Wszystkie dały mi sporo frajdy.  Tym razem wysłuchałem audiobooka doskonałego, nie przesadzam – to w jaki sposób Teresa Budzisz-Krzyżanowska odczytała „Dolores Claiborne” to majstersztyk.

dolores-claiborne-1Jasne na początku była powieść Stephena Kinga. Nietypowa jak na autora, zamiast horroru mamy dramat psychologiczny osadzony wewnątrz rodzinnego piekła. Do tego opowiedziany w dość nietypowej formie. Powieść ma formę monologu. Główna bohaterka zostaje oskarżona o zabójstwo starszej pani, nad którą od wielu lat sprawowała opiekę. Na te okoliczność skład protokółowane zeznanie. Opowiada w nim nie tylko o zajściach ostatnich dni ale rozlicza się z całego życia. opowiada o trudnej przyjaźni z ekscentryczną milionerką Verą Donovan i zdradza rodzinne tajemnice. Przedstawia też panoramę zmian jakie nastąpiły na amerykańskiej prowincji między końcem II Wojny Światowej a ostatnia dekada XX wieku. Cała opowieść jest rozpisana na jeden głos, głos tytułowej Dolores Claiborne.

W audiobooku w tą role genialnie wcieliła się Teresa Budzisz-Krzyżanowska, wielka aktorka filmowa i teatralna. Przy czym w tym kontekście określenie teatralna jest zdecydowanie istotniejsze. Pani Teresa podeszła do tekstu jak do monodramu, którym powieść w jakimś stopniu jest i zamiast tekst zinterpretować odegrała go. Odegrała całym sobą, choć audiobook silą rzeczy przekazuje jedynie dźwięk, to przekaz jest tak sugestywny że odbiorca ma wrażenie uczestniczenia w całym wydarzeniu. Widzi oczyma wyobraźni gesty, grymasy twarzy, grę oczu. Sam kilkakrotnie odniosłem wrażenie, że to wszytko dzieje się na wyciągniecie ręki ode mnie. Czasami wydawało mi się, że jestem w sali przesłuchań, innym razem że z teatralnego fotela obserwuje inscenizowany monolog w wykonaniu Teresy Budzisz-Krzyżanowska. Zawsze jednak był to kontakt bardzo bliski, wręcz intymny. Na tyle bliski, że pozwalający z olbrzymia dokładnością oglądać każdy szczegół. Tych z kolei w odegranej roli nie brakuje i zawsze są na swoim miejscu. Te wszystkie głośne śmiechy, drżący głos, chrumkania, formy pytające i cały pozostały, możliwy do przekazania jedynie dźwiękiem, arsenał niewerbalnych form komunikacji.  Wzbogaca to oryginalny tekst powieści Kinga na tyle, że nawet ktoś kto, jak niżej podpisany, zna go z lektury będzie miał wiele frajdy i odczucie obcowania z nowym zupełnie innym dziełem.

Teresa_Budzisz_2

Teresa Budzisz-Krzyżanowska – Mistrzyni

Skupiłem się w tej recenzji na roli lektora, jeżeli wysłuchacie audiobooka zrozumiecie dlaczego, mówimy o absolutnym mistrzostwie. Ale nawet najlepsze wejście w rolę nie dało by tak oszałamiającego rezultatu gdyby nie świetny tekst Kinga. „Dolores Claiborne” to dziwna opowieść, z jednej strony bardzo w stylu autora, z drugiej to jednak nie jest horror. Nie ma w niej elementów nadprzyrodzonych (choć czasami autor mruga do nas okiem i pokazuje, że może jednak są). Jeżeli lubisz Kinga za jego „małomiasteczkowość”, potoczysty czy wręcz kolokwialny język, za dbałość szczegółu, za prostą formę bez zbędnych zabaw stylistycznych to nie poczujesz się zawiedziony. Będzie też tam wyraźny obraz zła, tyle tylko, że tym razem zło będzie miało jak najbardziej ludzkie pochodzenie. Będzie to zło duże, toksyczne i niszczące wszystko co ważne. Będzie i zło małe a może nawet nie zło a jedynie złośliwość. Takie jak zapach skarpet po upalnym dniu, właściwie nie groźne ale bardzo niemiłe i zwyczajnie przykre.  I właśnie ta tym rozpięciu miedzy tymi dwoma rodzajami zła będzie balansować główna bohaterka niezmiennie godząc się lub buntując przeciw niemu. W tej powieści jest też to co najważniejsze w powieściach psychologicznych- prawdziwość bohaterów i prawdziwość ich emocji. Pozwala to na pewną identyfikacje z osobami dramatu. Jest wreszcie suspens, zaskakujący i niby wszystko wyjaśniający a równocześnie zmuszający do refleksji nad mechanizmami obronnymi ludzkiej psychiki. „Czasami trzeba być wiedźmą”.

Zdecydowanie polecam   

Autor: Stephen Kingblurppp poleca

Tytuł: „Dolores Claiborne”

Czyta: Teresa Budzisz-Krzyżanowska

Wydawca: Audioteka.pl

Rok wydania: 2012

Czas: 11 godz. 9 min.

Cena: 25 zł

Audiobook otrzymałam od wydawcy

 

O autorze

Blurppp

Irek "blurppp" Wis - miłośnik opowieści ukrytych pomiędzy okładkami albo na dnie butelki z winem. Kiedy mogę i mam za co podróżuje. Od urodzenia jestem dyslektykiem.
Mieszkam, pracuję i pisze w Krakowie, ale sądząc po temperamencie i zamiłowaniu do tamtejszego stylu życia i kuchni powinienem przeprowadzić się na północne wybrzeże Morza Śródziemnego.
Zawsze możesz do mnie napisać na blurppp@interia.pl