Recenzje

Mikal Hem „Jak zostać dyktatorem? Podręcznik dla nowicjuszy”

Napisał Ola Wis

Czy da się dość poważną rozprawę socjologiczno-politologiczną przedstawić w zabawnej, łatwo przyswajalnej formie, a przy tym przekazać wszystkie istotne szczegóły? Da, a najlepszym tego przykładem jest „Jak zostać dyktatorem? Podręcznik dla nowicjuszy” autorstwa norweskiego publicysty Mikala Hema. Wręcz dziwne, że nikt przed nim nie wpadł na to.

Mikal Hem „Jak zostać dyktatorem? Podręcznik dla nowicjuszy” Z pozoru mamy napisany z humorem poradnik motywujący, jeden z wielu jakie znajdziecie w każdej księgarni. Z tym, że zamiast uczyć nas jak zdobyć przyjaciół, zbudować udane relacje z partnerem czy awansować wskazuję drogę do zdobycia władzy absolutnej. Całość materiału podzielono na rozdziały poświęcone kolejnym szczeblom „rozwoju” i oczywiście wsparte konkretnymi przykładami. Z tym, że podczas tej lektury cały czas mamy gdzieś w tyle głowy widok oka puszczanego do nas przez autora.

Bo tak naprawdę nie jest to oczywiście poradnik, to świetnie przeprowadzona analiza dyktatury. Od jej powstania przez rozkwit i towarzyszące jej patologie życia społecznego aż po upadek i ewentualną ucieczkę dyktatora.

Autor przeanalizował polityczne kariery kilkunastu dwudziestowiecznych satrapów i wypunktował co jest wspólne dla wszystkich dyktatur a co zależy od fantazji kacyka. Szybko wychodzi przy tym na wierzch, że tak naprawdę wszystkie dyktatury są do siebie podobne i tak naprawdę chodzi o nieograniczonej poczucie władzy i niewyobrażalną zachłanność.

Oczywiście pomiędzy kolejnymi władcami są różnice: jeden lubi szamerowane złotem mundury, drugi najlepiej czuje się stroju regionalnym, a kolejny zwykł pokazywać się w klasycznym garniturze. Jeden w klatce trzyma tygrysa a inny otacza się sprezentowanymi przez kolegę-dyktatora wojowniczkami. Ale to nie istotne szczegóły, tak naprawdę ważnym jest, że wszyscy oni, z państw na czele których postawiła ich historia uczynili własność prywatną, a z obywateli poddanych, by nie rzec niewolników.

Kolejnym, choć moim zdaniem zbyt mało wybitym elementem książki, jest podniesienie kwestii bezradności demokratycznego świata wobec dyktatury, dyktatorów i członków ich rodzin. Autor przywołuje w książce kilka przykładów ekscesów członków dyktatorskich rodzin popełnionych w krajach powszechnie uważanych za demokratyczne. Wymienię tutaj szaleńczą jazdę ulicami Paryża jaką urządził sobie kompletnie pijany Hanibal al-Kaddafi czy napastowanie amerykańskiej sprzątaczki przez emira Ras al-Chajna z rodziny jednego z szejchów ZEA. W tych i w wielu innych przypadkach kara była symboliczna lub jej nie było.

Skoro w trosce o poprawne relacje nie można nic zrobić na swoim terenie, to co dopiero we włościach dyktatora. A może lepiej nic nie robić? „Jakie dla świata konsekwencje miało obalenie dyktatur w Libii czy Iraku” słyszymy co chwila w programach informacyjnych.

„Jak zostać dyktatorem? Podręcznik dla nowicjuszy” podnosi kilka ważnych kwestii, i pomimo lekkiej formy nie jest pozycją łatwą, choć z całą pewnością jest pozycją ważną i wartościową. Pokazuje bowiem czym jest dyktatura, i to pokazuje bez epatowania ludobójstwem, czystkami i całym typowym dla dyktatur aparatem przemocy. Za takie postawienie sprawy Mikala Hema zasługuje na duży szacunek, tak było by stereotypowo, sztampowo i chyba łatwiej.

„Jak zostać dyktatorem? Podręcznik dla nowicjuszy” to mądra i bardzo potrzebna książka, zwłaszcza w tej chwili, gdy część obywateli tak w Europie jak i u nas w Polsce z pewnym rozrzewnieniem marzy o wyrazistych, pełnych wizji (nawet gdy ta jest daleka od demokratycznych standardów) mocnych przywódcach. Zapominając przy tym o zdaniu wygłoszonym wiek z okładem temu przez Johna Actona i które nic nie straciło ze swojej aktualności. Dlatego na koniec tej recenzji pozwolę sobie je przypomnieć.

“Władza korumpuje, a władza absolutna korumpuje absolutnie”

Przeczytajcie koniecznie, głęboko polecam, wszak widmo dyktatury nie jest wcale tak odległe.

Autor: Mikal Hemblurppp poleca

Tytuł: „Jak zostać dyktatorem? Podręcznik dla nowicjuszy”

Wydawca: Wydawnictwo Smak SłowaAgora

Rok wydania: 2016

Stron: 252

Okładka: miękka

Cena okładkowa: 39,99 zł 

Książkę otrzymałem od wydawcy

O autorze

Ola Wis